Iedere foto was een kleine beslissing
‘Maak er nog maar één voor de zekerheid.’ Wie vóór de digitale camera fotografeerde, kende die zin. Maar ook de tweede poging ging van het beperkte aantal opnamen af.
Een klein kokertje vol herinneringen
In de meeste eenvoudige fotocamera’s zat een metalen of kunststof cassette met 35mm-film. Zo’n rolletje bood meestal ruimte aan 24 of 36 opnamen. Wie zuinig fotografeerde, kon er soms een extra beeldje uit persen. Foto 37 stond niet op de verpakking, maar bleek na het ontwikkelen toch te bestaan.
De film zelf was een lange, lichtgevoelige strook. Bij iedere foto schoof een nieuw stukje achter de lens. Licht viel een fractie van een seconde op de film en liet daar een onzichtbaar beeld achter. Pas door chemische ontwikkeling kwamen de opnamen tevoorschijn.
Het woord fotorolletje werd voor bijna alle amateurfilm gebruikt, al zat 35mm-film feitelijk in een cassette. Kodak, Agfa, Fujifilm en de huismerken van drogisterijen en warenhuizen lagen naast elkaar in het schap.
Een hele vakantie op 36 beelden
De heenreis, het hotel, het strand, een dagtocht, de kinderen voor een fontein en de laatste avond op het terras moesten soms allemaal op hetzelfde rolletje passen. Fotograferen was daardoor een keuze. Stond iedereen goed? Was er genoeg licht? En was dit moment werkelijk een foto waard?
Veel eenvoudige camera’s hielpen de gebruiker nauwelijks. Binnen was een flitser nodig, tegenlicht veranderde een gezicht in een donkere vlek en de zoeker liet niet altijd precies zien wat de lens vastlegde. Daardoor kon een hoofd op de afdruk ineens ontbreken.
…iemand na iedere groepsfoto vroeg of hij ‘gelukt’ was, terwijl niemand dat kon weten?
100, 200 of 400?
Op het doosje stond een gevoeligheid: bijvoorbeeld 100, 200 of 400 ASA, later meestal ISO genoemd. Een laag getal paste bij helder daglicht. Een hogere gevoeligheid kwam beter van pas bij somber weer of binnen, maar leverde vaak meer korrel op.
Voor veel gelegenheidsfotografen bleef het getal enigszins geheimzinnig. Zij kochten het rolletje dat de fotowinkel aanraadde of het huismerk dat in de aanbieding was. De serieuze amateur koos juist bewust voor de kleuren, het contrast en de korrel van een bepaalde film.
